Lời Trái Tim
Thế Giới

Bất ngờ tìm ra nguồn gốc của hàng trăm xác ướp bí ẩn trên sa mạc Trung Quốc ngay trước thềm "lễ hội ma" Halloween

Những xác ướp đều có niên đại lên tới 4000 năm, và gần như còn nguyên vẹn.

Ngay gần Con Đường Tơ Lụa nổi tiếng lịch sử, bên trong sa mạc của khu tự trị Tân Cương, có hàng trăm thi thể người được bảo quản gần như hoàn hảo nhờ điều kiện môi trường khô nóng nơi hoang mạc.

Đó là các xác ướp vùng Lòng chảo Tarim, và đã gây tò mò rất nhiều cho giới chuyên gia. Với niên đại lâu nhất được xác định từ cách đây 4000 năm, các xác ướp này gây tò mò bởi cách mai táng không giống như các tộc người sinh sống trong khu vực. Thay vào đó, chúng mang đặc điểm giống phương Tây nhiều hơn, với quần áo bằng vải len nhiều màu sắc, và được chôn cất cùng một vài dấu hiệu khác của nền văn hóa nông nghiệp - như lúa mì, phô-mai, lúa mạch... 

Bất ngờ tìm ra nguồn gốc của hàng trăm xác ướp bí ẩn trên sa mạc Trung Quốc ngay trước thềm lễ hội ma Halloween - Ảnh 1.

Đặc biệt, điều kỳ lạ nhất nằm ở chỗ xác ướp được chôn trong những quan tài có hình chiếc thuyền được bọc da bò.

Từ đây, giới chuyên gia từng cho rằng họ là dân du mục từ thảo nguyên Tây Á, hoặc di cư từ các ốc đảo hoặc vùng núi thuộc Trung Á.

Tuy nhiên sau nhiều năm tìm hiểu bộ gene, các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra kết quả khác về nguồn gốc của các xác ướp này, và - một cách trùng hợp - đã công bố nó ngay trước thềm "lễ hội ma" Halloween của năm nay.

Cụ thể theo như nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature, các nhà khoa học đã phân tích bộ gene của 13 xác ướp Lòng chảo Tarim, có niên đại từ năm 2100 - 1700 TCN. Kết quả, họ thuộc chủng tộc sống ở vùng Bắc Âu Á cổ đại (ANE) - một cộng đồng người săn bắt hái lượm sống ở các thảo nguyên vùng Bắc Âu Á và Siberia. Cộng đồng này đã biến mất vào khoảng 10.000 năm trước, nhưng dấu vết di truyền của họ vẫn tồn tại trong các quần thể bản địa tại Siberia và châu Mỹ ngày nay.

Nói cách khác, các ướp này không phải là người di cư, mà chính là dân bản địa, là một nhánh thuộc quần thể người châu Á cổ đại.

"Dù các mẫu gene là tách biệt, người thuộc thời kỳ đồ đồng tại Lòng chảo Tarim có tính hòa nhập cao về văn hóa. Ẩm thực của họ được xây dựng quanh lúa mì và sữa từ Tây Á, hạt kê từ Đông Á, và một số loại cây khác tại Trung Á," - trích lời Christina Warinner, tác giả nghiên cứu từ ĐH Harvard.

Bất ngờ tìm ra nguồn gốc của hàng trăm xác ướp bí ẩn trên sa mạc Trung Quốc ngay trước thềm lễ hội ma Halloween - Ảnh 2.

Những xác ướp trong quan tài giống như thuyền bè tại sa mạc Trung Quốc

Nghiên cứu cũng cho thấy bộ gene của họ không hòa trộn với các cộng đồng lân cận, mà tạo ra một bể gene riêng biệt và vô tình tạo thành một nút thắt cổ chai di truyền khá cực đoan. Đây là điều gây ngạc nhiên, vì khu vực Lòng chảo Basin vốn có nhiều cộng đồng sống xen kẽ trong giai đoạn này. 

Tìm hiểu sâu hơn, các nhà nghiên cứu phân tích thêm bộ gene của 5 thi thể nữa có niên đại từ năm 3000 - 2800 TCN tại vùng Dzungarian lân cận. Kết quả là một câu chuyện khác hẳn, khi các xác ướp này có nguồn gốc từ cả người địa phương lẫn những người chăn nuôi từ thảo nguyên phương Tây, với bộ gene liên quan đến tộc người Yamanya thời kỳ đồ đồng.

"Việc xác định được nguồn gốc các xác ướp tại Lòng chảo Tarim đã tác động đến hiểu biết của chúng ta về khu vực này. Chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu về bộ gene của chủng người cổ, nhằm hiểu hơn về lịch sử nhân loại vùng thảo nguyên Á Âu," - Yinquiu Cui, đồng tác giả nghiên cứu từ ĐH Jilin (Trung Quốc) nhận định.

Nguồn: IFL Science